Iako se iz godine u godinu bilježi pad ukupnog broja nezaposlenih na evidenciji Zavoda za zapošljavanje Republike Srpske, struktura onih koji uspiju da pronađu posao otkriva drugu stranu medalje – ubjedljiva većina radnika u Srpskoj i dalje potpisuje ugovore na određeno vrijeme, dok je stalno zaposlenje postalo prava rijetkost.
Prema zvaničnim podacima koje je Zavod za zapošljavanje Republike Srpske dostavio BL portalu, u posljednje tri godine više od 80 odsto svih zaposlenih lica sa evidencije radni odnos zasnovalo je na određeno vrijeme.
Tokom 2023. godine, sa evidencije Zavoda zbog zaposlenja izbrisano je ukupno 22.934 lica, od čega je čak 19.475 radnika zasnovalo radni odnos na određeno vrijeme. S druge strane, ugovor na neodređeno vrijeme u toj istoj godini dobilo je svega 3.179 lica.
Slična situacija ponovila se i u narednim godinama, uz primjetan opšti pad ukupnog broja zapošljavanja:
More Read
U 2024. godini od ukupno 21.082 zaposlenih, 18.003 lica potpisala su ugovor na određeno, dok je posao na neodređeno dobilo njih 2.655.
U 2025. godini od 18.031 zaposlenog, radni odnos na određeno zasnovala su 15.604 radnika, a stalno zaposlenje ostvarilo je tek 2.108.
Ugovor o radu na neodređeno tako je iz godine u godinu ostajao opcija za tek oko 11 do 13 odsto radnika koji su preko Zavoda stigli do zaposlenja.
More Read
Zavod: „Odluka je isključivo na poslodavcu“
Na pitanje o razlozima ovakve strukture zapošljavanja i mogućnostima uticaja na poslodavce da obezbijede stabilnija radna mjesta, iz Zavoda za zapošljavanje Republike Srpske ističu da su njihove nadležnosti zakonski ograničene na posredovanje.
“Zavod za zapošljavanje posreduje u zapošljavanju, odnosno povezuje poslodavce koji iskazuju potrebu za radnom snagom sa licima koja se nalaze na evidenciji nezaposlenih. Odluku o izboru kandidata, vrsti radnog odnosa, kao i drugim uslovima zapošljavanja, isključivo donosi poslodavac, u skladu sa svojim potrebama i važećim propisima“, navode iz Zavoda za BL portal.
Iz ove ustanove naglašavaju da nemaju mehanizme kojima bi uticali na sam profil ugovora koji se nudi radnicima.
„Zavod nema zakonska ovlašćenja da utiče na odluku poslodavca o načinu zasnivanja radnog odnosa ili vrsti ugovora koji će biti zaključen sa zaposlenim licem“, kažu oni.
Manje nezaposlenih, manje i ukupno zaposlenih
More Read
Zanimljiv je i trend opadanja ukupnog broja lica koja se brišu sa evidencije po osnovu zaposlenja – sa skoro 23 hiljade u 2023. godini na oko 18 hiljada dvije godine kasnije. U Zavodu objašnjavaju da je ovaj pad direktna posljedica manjeg broja prijavljenih na samoj evidenciji.
„Smanjenje broja lica brisanih sa evidencije zbog zaposlenja posljedica je kontinuiranog smanjenja broja lica prijavljenih na evidenciji nezaposlenih. Kako se smanjuje ukupan broj nezaposlenih lica na evidenciji, prirodno se smanjuje i broj lica koja se sa evidencije brišu zbog zasnivanja radnog odnosa“, ističe za BL portal viši stručni saradnik za informisanje i odnose sa javnošću Zavoda, Gorica Savić.
Pripravnici i sezonci u manjini
Kada je riječ o ostalim oblicima radnog angažmana, podaci pokazuju da je broj pripravnika u 2023. godini iznosio 116, u 2024. godini skočio na 287, dok je u 2025. godini zabilježeno 175 takvih zaposlenja.
Sezonski rad preko evidencije Zavoda obuhvatao je skroman broj radnika – od 121 lica u 2023, preko 130 u 2024, do 143 lica u 2025. godini. Zaposlenja sa skraćenim radnim vremenom bila su gotovo zanemarljiva, sa svega po jednim evidentiranim slučajem godišnje.
